Close
 


MGA KONTROBERSYAL NA ISYU SA MINING NGAYON
Hide Subtitles
Click any subtitle word to view Tagalog.com dictionary results.
Computer Shortcuts: Left / Right arrows to jump 2 seconds back or forward. +Enter or Space to toggle Play/Pause button. Full Screen Mode
MGA KONTROBERSYAL NA ISYU SA MINING NGAYON CHINA NA NAMAN, KASABWAT ANG MGA MALALAKING NEGOSYANTE AT CORRUPT NA PULITIKO, ANG NANGINABANG #enzorecto #attyrpt #bunyog
Enzo Recto
  Mute  
Run time: 24:23
Has AI Subtitles


Video Transcript / Subtitles:

About AI Subtitles »

00:00.0
Mga kabunyog, hindi ginagamit ang ating yamang mineral para sa ika-uunlad ng Pilipinas.
00:19.0
Mga kabunyog, sa halip, ginagamit ang ating yamang mineral, sinisira ang ating kalikasan,
00:27.0
pero ang nanginginabang, mga kabunyog, ay mga dayuhan, lalo ang China.
00:43.0
Sige, mga kabunyog, itong mining na ito, itong mining sa Sambales,
00:52.0
controversial ito, maalala nyo nung nakaraang ano, ito, ito ha,
00:58.0
yan o, o yan, grabe, grabe ang mining sa Sambales o,
01:05.0
yan mga kabunyog o, kita nyo, kita nyo po, grabe ano,
01:12.0
talagang sirang-sira ang, ano, ang kabundukan at ang kalupaan ng Sambales,
01:20.0
mga kabunyog, kawawa, ano.
01:23.0
Kaya lang, ang sitwasyon natin dyan sa Sambales kasi,
01:27.0
alam nyo naman, yung diniscuss ko na ito last time,
01:31.0
naalala nyo yung Yenglong?
01:33.0
O, naalala nyo yung Yenglong, yung Chinese mining company,
01:38.0
ano, yung mining company na Chinese, ano, Yenglong.
01:44.0
Ngayon, nagmimina sila ng nickel,
01:47.0
ano, nickel dyan sa Sambales.
01:50.0
O yan po ha, tingnan nyo yan o, o,
01:53.0
ayan yung minina, talagang sirang-sira ang kabundukan,
01:57.0
ha, ng Sambales.
01:59.0
Ngayon, ha, ang problema kasi dyan,
02:02.0
maraming kasusyo yan ng mga lokal na mga negosyanteng Pilipino,
02:07.0
ano, maraming kasusyong lokal na negosyanteng Pilipino.
02:11.0
At, ha, kahit marami ang mga violations,
02:18.0
dahil marami, malakas ang koneksyon nila sa local government ng Sambales,
02:22.0
ganon din, sa DNR, hanggang sa Malacanang, mga kabunyog,
02:26.0
hanggang sa Malacanang, malakas itong Yenglong eh.
02:29.0
Malakas talaga yung Yenglong.
02:32.0
Ha?
02:33.0
Yung Yenglong, mga kabunyog,
02:35.0
sila ang may, ano dyan, sila ang nagmimina dyan.
02:40.0
Ha?
02:41.0
Ngayon, anong nangyari?
02:42.0
Naanalan nyo yung diniscuss ko,
02:44.0
na noong panahon ng Disyembre,
02:47.0
ha, Oktobre sana, pinatigil na ng DNR yung pagmimina ng Yenglong na yan.
02:53.0
Kasi nga, maraming mga violations sa mining laws eh.
02:57.0
Ha?
02:58.0
Ngayon, Oktober 2022,
03:01.0
nag-issue ang DNR ng cease and desist order dyan.
03:05.0
Cease and desist order.
03:07.0
Ang problema, noong Disyembre 23, naalala nyo yung diniscuss ko to,
03:11.0
nag-issue naman yung Office of the President.
03:14.0
Wow!
03:15.0
Ha?
03:16.0
Sino persid?
03:17.0
Ha?
03:18.0
Ah, in ano, kumbaga,
03:21.0
ah, ni-reverse.
03:23.0
Ni-reverse ng Office of the President.
03:25.0
O, imaginin nyo yan, ha?
03:27.0
Yung DNR, noong Oktober 2022, inissuehan ang Yenglong na itigil.
03:34.0
Cease.
03:35.0
Ha?
03:36.0
Cease and desist.
03:37.0
Yun ang order ng DNR.
03:39.0
Ha?
03:40.0
Sa pagmimina ng Yenglong sa Sambales.
03:44.0
Kaya lang, Disyembre 23,
03:47.0
yung DESLA.
03:48.0
Ano po ba yung DESLA?
03:50.0
Yung Deputy Executive Secretary for Legal Affairs, mga kabunyog.
03:55.0
Naalala nyo noong diniscuss ko to.
03:58.0
Ha?
03:59.0
Yung DESLA,
04:01.0
o Deputy Executive Secretary for Legal Affairs,
04:05.0
ng Malacanang,
04:07.0
ha?
04:08.0
Ah, sino po yun?
04:10.0
Si Atty. Lisa Lugan.
04:13.0
Itong si Atty. Lisa Lugan, na DESLA,
04:16.0
Deputy Executive Secretary for Legal Affairs,
04:20.0
Office of the President,
04:22.0
naglabas siya ng ik, ng ano, ng order,
04:26.0
na, ah, sinasantabi,
04:29.0
yung dis, yung order ng DNR,
04:33.0
ng CDO,
04:35.0
Cease and Desist Order,
04:37.0
ay siyempre,
04:38.0
ha? Mga kabunyog,
04:40.0
pagka na Office of the President na,
04:43.0
ang nag-issue ng order,
04:46.0
para patuloy nang makapag-operate itong Yenglong,
04:50.0
ah, ano yan?
04:52.0
Ah, talagang, siyempre, obligadong ano diyan,
04:56.0
sumunod ang DNR.
04:58.0
Kasi na, ano yun eh,
04:59.0
Office of the President na yan.
05:01.0
Ngayon, anong tanggapan ng Office of the President?
05:04.0
Yung DESLA po,
05:05.0
Deputy Executive Secretary for Legal Affairs.
05:09.0
Itong si Atty. Anna Lisa Lugan.
05:12.0
O, yan o.
05:13.0
Yan yung order niya sa kaliwa o.
05:15.0
Tingnan nyo po, may nakaperma.
05:17.0
Ah?
05:18.0
Anna Lisa Lugan.
05:20.0
Yan. Office of the Deputy Executive Secretary for Legal Affairs.
05:25.0
Anong ginawa?
05:27.0
Anong ginawa ng Deputy Executive Secretary for Legal Affairs?
05:30.0
Ni-reverse niya yung order ng DNR ng October 2022,
05:36.0
binaliktad nitong DESLA,
05:38.0
itong official ng Malacanang,
05:40.0
ni si Atty. Anna Lisa Lugan.
05:43.0
O.
05:44.0
Ang ginawa ni Atty. Anna Lisa Lugan,
05:47.0
pinayagan niya na uli na makapag-operate itong Yenglong.
05:52.0
Ano?
05:53.0
Sino ba?
05:54.0
Sino ba si, ano, si,
05:58.0
Atty. Anna Lisa Lugan.
06:01.0
Mga kabunyog.
06:02.0
Si Atty. Anna Lisa Lugan
06:05.0
ay malapit
06:08.0
kay Lisa Araneta Marcos.
06:11.0
Magre-react na naman kayo.
06:12.0
Ha?
06:13.0
Si Lisa Araneta Marcos na naman?
06:15.0
Siguro ganoon yung reaction niyo.
06:18.0
O.
06:19.0
Yan.
06:20.0
Yan po.
06:21.0
Yang nasa kaliwa,
06:22.0
yang ano,
06:23.0
yang Lugan, Lisa G.
06:25.0
O, yan.
06:26.0
Tingnan nyo.
06:27.0
Anong nakalagay sa baba?
06:28.0
E-mail.
06:29.0
O, yan o mga kabunyog o.
06:31.0
Malinaw yan o.
06:32.0
Ha?
06:33.0
Yan yung law firm.
06:35.0
Kasama ito sa law firm ni
06:38.0
Lisa Araneta.
06:40.0
Itong si Lisa Lugan.
06:42.0
Ha? Mga kabunyog.
06:43.0
Nakukuha nyo na ba yung kunek?
06:45.0
Nakukuha nyo po ba ang kunek?
06:47.0
Mga kabunyog.
06:48.0
Ha?
06:49.0
Matindi ano?
06:51.0
Ulitin natin ha?
06:52.0
Para masundan nyo.
06:53.0
O.
06:54.0
Itong mining ng Yanglong sa Zambales,
06:58.0
yan.
06:59.0
Pag-aari yan ng mga Chinese,
07:01.0
nagmimina sila ng nickel.
07:03.0
Ha?
07:04.0
Maraming nagre-reklamo diyan.
07:06.0
Mayroon nga yun o,
07:07.0
ang kaawa-awa
07:08.0
na ano,
07:09.0
Save Candelaria Zambales movement.
07:11.0
O, yan.
07:12.0
May movement diyan ng mga environmental groups.
07:14.0
Tinututula nila
07:15.0
yung mapaminsala
07:17.0
o destructive mining ng Yanglong.
07:19.0
O.
07:20.0
Kaya naman,
07:21.0
na-pressure ang DNR
07:23.0
na mag-issue ng CDO
07:25.0
cease and desist order,
07:27.0
mga kabunyog.
07:29.0
Noong October 2022.
07:31.0
Ang problema,
07:33.0
noong December 23,
07:35.0
ang Office of the President,
07:38.0
sa pamamagitan ng DESLA,
07:40.0
Deputy Executive Secretary
07:42.0
for Legal Affairs,
07:43.0
yang nasa kaliwa.
07:44.0
Yang baba,
07:45.0
sa baba, nakikita nyo,
07:46.0
may perma, di ba?
07:47.0
Annalisa Logan,
07:49.0
Deputy Executive Secretary
07:51.0
for Legal Affairs.
07:52.0
Anong ginawa ni Annalisa Logan?
07:54.0
Binaliktad yung
07:56.0
desisyon ng DNR
07:57.0
na itigil ng Yanglong
07:59.0
ang pagmimina
08:00.0
at pag-transport
08:02.0
ng nickel papuntang China.
08:04.0
Kasi marami nang
08:06.0
stack na mga nickel ore.
08:08.0
Ang gusto ng Yanglong,
08:09.0
maibyahe na ito
08:10.0
noong panahon ng Kapaskuhan,
08:12.0
papunta ng China.
08:14.0
Ay, ang problema,
08:15.0
pinatigil nga ng DNR eh.
08:16.0
Kaya lang,
08:17.0
pagdating sa Office of the President,
08:19.0
nireversed nito ni Annalisa Logan.
08:22.0
Sino si Annalisa Logan?
08:24.0
Yang nakapirma diyan?
08:26.0
O.
08:27.0
Si Annalisa Logan
08:29.0
ay,
08:30.0
o, yan,
08:31.0
Lisa Logan,
08:33.0
Lisa G.
08:34.0
Saan siya?
08:35.0
Si Lisa Araneta Marcos
08:36.0
yung nasa gitna, o.
08:38.0
Si Lisa Araneta Marcos
08:39.0
yung nasa gitna.
08:41.0
So,
08:42.0
galing sa law office
08:44.0
ni Lisa Araneta Marcos,
08:46.0
itong si
08:48.0
Lisa Logan, o.
08:50.0
Galing sa law office.
08:52.0
Ngayon,
08:53.0
na-appoint sa Malacanang,
08:54.0
o, naging Deputy Executive Secretary
08:57.0
for Legal Affairs.
08:58.0
Kaya huwag po kayong maniniwala
09:00.0
doon sa sabi,
09:01.0
ano?
09:02.0
Ha?
09:03.0
Ni Marcos Jr.
09:04.0
na hindi nakikialam
09:05.0
ang kanyang asawa
09:06.0
sa mga appointments.
09:07.0
Ay, kung yun nga
09:08.0
ang Lisa Logan na yan, o.
09:10.0
Galing sa opisina ni
09:12.0
a
09:13.0
ni
09:14.0
Lisa Araneta Marcos, ha?
09:16.0
Doon sa kanyang
09:17.0
law firm.
09:18.0
Galing itong si Lisa Logan,
09:20.0
tapos na-appoint sa office,
09:22.0
o, bilang Deputy Executive Secretary
09:24.0
for Legal Affairs.
09:25.0
At ngayon,
09:26.0
nalagay sa ano to?
09:28.0
Sa hot seat kasi,
09:29.0
siya yung pumerma
09:31.0
dito sa order
09:32.0
na pumapayag na uli
09:34.0
sa Yinglong na mag-operate.
09:36.0
At mag-transport ng
09:38.0
ng nickel ore
09:40.0
papuntang China.
09:41.0
Kaya nung lumabas yung order niya,
09:43.0
December 23,
09:45.0
kaagad-agad, December 29,
09:47.0
yung nasa kanan, nakikita nyo po?
09:49.0
Yung nasa kanan,
09:50.0
December 29,
09:51.0
kaagad-agad, nag-issue
09:53.0
ang DNR
09:55.0
ng Central Luzon,
09:56.0
ng transport permit
09:57.0
sa Yinglong
09:58.0
para maibiyahin na sa China
10:00.0
ang kanilang mga nickel ores.
10:02.0
O, wala silang pakialam
10:04.0
kung magkasirasira ang
10:06.0
ang ano natin, kalikasan.
10:08.0
Ang importante, mayaman sila.
10:10.0
Marami silang pera.
10:12.0
O, di ba, mga kabunyog?
10:13.0
O ngayon,
10:14.0
anong nangyari diyan?
10:16.0
Ang nangyari diyan, mga kabunyog,
10:19.0
ah, mabuti na lang
10:21.0
at tinapik natin ito sa ating
10:23.0
mga talakayan, ano,
10:25.0
tinapik natin to.
10:27.0
Tapos marami na rin nagkikritisize nito
10:29.0
dahil nga nasasangkot yung ano mo.
10:31.0
Siyempre,
10:32.0
nai-issuehan na ngayon, ah,
10:34.0
ah, yung
10:36.0
opisyal ng Malacanang na nagperma
10:38.0
ay kaopisina ni ano,
10:40.0
ni Lisa Araneta, mga kabunyog.
10:43.0
So, anong nangyari?
10:45.0
Mukhang, ah,
10:47.0
mukhang napag-isip-isip ng Malacanang,
10:50.0
delikado.
10:51.0
Pag lumaki tong issue na to,
10:53.0
baka magalit ang tao.
10:55.0
O, kaya, anong nangyari?
10:58.0
In orderan ngayon,
11:00.0
binawi ni Lisa Logan
11:02.0
yung kanyang order.
11:04.0
Binawi na po.
11:06.0
May picture, January 17,
11:08.0
binawi na ni Lisa Logan.
11:10.0
O ngayon, ah,
11:12.0
yung barko na kinargahan na
11:14.0
ng mga nickel ore,
11:16.0
hinold na ng customs.
11:18.0
O yan, kaya ito na yung balita, o.
11:20.0
BOC, o Bureau of Customs,
11:22.0
seizes nickel ore shipment
11:24.0
of Chinese firm that palas
11:26.0
official vacant.
11:28.0
O yan, may resibo tayo, ah.
11:30.0
Ha?
11:32.0
Nakukuha nyo ba, mga kabunyog?
11:34.0
Dahil nalagay nga sa alanganin,
11:36.0
siyempre, marami nang nagkikriticize
11:38.0
dito kay ano,
11:40.0
o Lisa Logan, yan.
11:42.0
Yan yung kanyang order.
11:44.0
Tapos, nalilink siya, siyempre.
11:46.0
Nababanggit na siya'y, ano,
11:48.0
dating staff o kasamahan sa
11:50.0
law office ni Lisa Araneta.
11:52.0
O di marami na ngayon, lumalabas na.
11:54.0
Kung wala sana, hindi sana ito lumaba
11:56.0
sa social media.
11:58.0
Kung hindi sana natin ito, talagang
12:00.0
araw-araw natin dinidiscuss ito,
12:02.0
siguro, nakabiyahi na yung
12:04.0
barko na yun ng China.
12:06.0
Ha? Baka nakabiyahi na yun.
12:08.0
O, kaya lang, dahil nga
12:10.0
mainit yung issue,
12:12.0
biglang binawi ni Atty.
12:14.0
Lisa Logan yung kanyang
12:16.0
unang order. O, dito naman tayo
12:18.0
sa pangalawa.
12:20.0
O, dito tayo
12:22.0
sa Cebuyan Island, Romblon.
12:24.0
O, yung picture sa baba,
12:26.0
sa Cebuyan Island,
12:28.0
Romblon naman yan, mga kabunyog, mga kababayan.
12:30.0
Ano ba ang sitwasyon
12:32.0
sa Cebuyan Island?
12:34.0
Ganon din, ang minimina din
12:36.0
yan, mga kabunyog, ay nickel.
12:38.0
Nickel din.
12:40.0
Nung isang araw,
12:42.0
diniscuss ko na ito,
12:44.0
na ang
12:46.0
mga
12:48.0
taga-Cebuyan,
12:50.0
nagbabarikada sila.
12:52.0
Hindi nila pinapalusot
12:54.0
itong mga truck
12:56.0
ng Altay.
12:58.0
Ang pangalan ng mining company
13:00.0
dun, Altay. Altay.
13:02.0
Ano yun? Anti-Philippines
13:04.0
mining, ano? O,
13:06.0
ito yun. Cebuyan
13:08.0
folk fear nickel mining will destroy
13:10.0
Galapagos of Asia.
13:12.0
Kasi po yung Cebuyan
13:14.0
ay isang isla sa Romblon.
13:16.0
O.
13:18.0
Yan po ay ano?
13:20.0
Yan yung ano?
13:22.0
Ano po ito? Tingnan nyo ang picture. January 30.
13:24.0
Ngayon,
13:26.0
yung mga mamamayan ng Cebuyan,
13:28.0
ayaw talaga nila.
13:30.0
Kaya yung mga truck ng mga anong ito,
13:32.0
yung mining company na ito, hinarang nila.
13:34.0
O, ito yun mga kabunyog.
13:36.0
Balita na ito kahapon.
13:38.0
Kaya
13:40.0
hindi po ito lumang balita.
13:42.0
Ngayong hanggang ngayon po,
13:44.0
nagpapatuloy ang pagbarikada
13:46.0
ng mga residente ng Cebuyan.
13:48.0
Ito po, Cebuyan Island residents
13:50.0
form human barricade to stop
13:52.0
mining trucks.
13:54.0
Talagang ang tao mga kabunyog, ano?
13:56.0
Galit na talaga.
13:58.0
Galit na. O.
14:00.0
Ngayon, sino ba ang may-ari nyan?
14:02.0
Sino ba nang may-ari ng
14:04.0
minahan na yan, mga kabunyog?
14:06.0
O, ito, mamaya eh ano po.
14:08.0
O, ito pa.
14:10.0
O, mayroon pa tayong
14:12.0
picture.
14:14.0
Mayroon pa tayong picture
14:16.0
dito. Ito.
14:18.0
O, yan mga kabunyog.
14:20.0
Mas marami tong pictures na to.
14:22.0
Grabe, talagang saludo
14:24.0
tayo sa mamamayan ng Cebuyan.
14:26.0
O, yan mga kabunyog.
14:28.0
O, talagang
14:30.0
hinarangan nila yung ano?
14:32.0
Yung mga trucks, ano?
14:34.0
Hindi nila pinapalusot.
14:36.0
May karga po yan na nickel.
14:38.0
O, may kargang nickel.
14:40.0
O, kaya
14:42.0
O,
14:44.0
kaya yan po, o, tingnan nyo,
14:46.0
talagang ang mga tao, hindi
14:48.0
pinapalusot.
14:50.0
Ngayon, sino ba ang ano?
14:52.0
Sino ba ang may-ari ng mining company
14:54.0
na nag-ooperate yan sa Cebuyan? O, ito.
14:56.0
Ito mga kabunyog, ha?
14:58.0
Para may resibo tayo.
15:00.0
Mahirap, sabihin na naman sa atin yan.
15:02.0
Gawa-gawa lang natin ang istorya.
15:04.0
O, ito po.
15:06.0
Yan.
15:08.0
O, yan mga kabunyog, ha?
15:10.0
Anong sabi?
15:12.0
O, yan.
15:14.0
The proposed project
15:16.0
of Gatchalian-led
15:18.0
APMC will be located
15:20.0
in Barangays EspaƱa and Taclobo.
15:22.0
Both villages will house
15:24.0
mine pits and support facilities
15:26.0
such as causeway,
15:28.0
stockyards or pier yards,
15:30.0
waste dumps, and settling pans
15:32.0
according to the project description
15:34.0
for scoping.
15:36.0
So, ang pangalan ng mining company
15:38.0
na nag-ooperate sa
15:40.0
Cebuyan ay APMC.
15:42.0
Ano po bang ibig sabihin ng APMC?
15:44.0
Ang ibig sabihin po
15:46.0
ng APMC, mga kabunyog, ano?
15:48.0
Ang ibig sabihin po
15:50.0
ng
15:52.0
APMC, Altay.
15:54.0
Altay Philippines Mining
15:56.0
Ano, mga kabunyog?
15:58.0
Paang ganyan yung ano yan eh.
16:00.0
Altay.
16:02.0
Altay Philippines.
16:04.0
O.
16:06.0
Ngayon, itong
16:08.0
Altay Philippines na to,
16:10.0
yan.
16:12.0
O, ito po, o.
16:14.0
Ipakita natin.
16:16.0
O.
16:18.0
Cebuyanons
16:20.0
Cebuyanons
16:22.0
urged the Department of Environment
16:24.0
and Natural Resources
16:26.0
to suspend the mining
16:28.0
operations of Altay Philippines
16:30.0
Mining Corporation, APMC
16:32.0
on the island, which is home
16:34.0
to unique flora and fauna.
16:36.0
O, yan ha.
16:38.0
Ang pangalan ng mining company
16:40.0
ay Altay Philippines
16:42.0
Mining Corporation, APMC.
16:44.0
Sino nga ang may-ari
16:46.0
ng ano na yan? Sabi sa Philippine Star,
16:48.0
the proposed project of
16:50.0
Gatchalian led APMC.
16:52.0
O, Gatchalian.
16:54.0
Mga kabunyog.
16:56.0
Gatchalian.
16:58.0
Pag-aari ng Gatchalian ang APMC.
17:00.0
Paano naging pag-aari
17:02.0
ng ano, ng Gatchalian, itong
17:04.0
Altay Philippine Mining Corporation
17:06.0
na nag-ooperate ng nickel mining
17:08.0
sa Cebuyan.
17:10.0
Ang holding company
17:12.0
kasi parang mother corporation
17:14.0
ng Gatchalian.
17:16.0
Yung Wellex, mga kabunyog.
17:18.0
Wellex. Wellex yung
17:20.0
pangalan ng kanilang holding company.
17:22.0
Kumbaga yung Wellex,
17:24.0
may investment ang Wellex
17:26.0
sa iba't-ibang mga negosyo. Plastics.
17:28.0
Pati yung waterfront sa Cebu.
17:30.0
Sa ano yan? Sa Gatchalian yan.
17:32.0
Yung waterfront.
17:34.0
Maraming negosyo ang Gatchalian.
17:36.0
Ang gamit nila na holding company
17:38.0
itong Wellex,
17:40.0
yung din silang investment sa mining.
17:42.0
Kumbaga yung Wellex ng mga
17:44.0
Gatchalian, naglagay sila ng
17:46.0
investment diyan sa Altay
17:48.0
Philippines Mining Corporation.
17:50.0
Hindi lang naman sila ang may-arin yung
17:52.0
Altay na yan.
17:54.0
Yung APMC o Altay,
17:56.0
hindi lang naman sila. Yung Wellex
17:58.0
ng Gatchalian, sila yung
18:00.0
may malaking investment diyan.
18:02.0
Kumbaga, kaya nga ang tawag,
18:04.0
Gatchalian led. Ibig sabihin,
18:06.0
maraming nag-invest diyan
18:08.0
pero ang may
18:10.0
nangungunang investor diyan
18:12.0
ay ang Gatchalian. Sa pamamagitan
18:14.0
ng Wellex. Yan yung ano.
18:16.0
O ngayon, saan dadalhin
18:18.0
ang namimina diyan? Sabi dadalhin sa
18:20.0
Hong Kong. O di China na naman mga
18:22.0
kabunyong.
18:24.0
O, China na naman.
18:26.0
Talagang ang tindi nila.
18:28.0
Kaya nakikita nyo. Ano yung
18:30.0
sinabi ko? Kaya mga kabunyong,
18:32.0
kawawa ang
18:34.0
bayan natin. Mayaman
18:36.0
tayo sa mineral. Pero
18:38.0
yung mga negosyante natin sa
18:40.0
Pilipinas, nakikipagsabwatan
18:42.0
sa mga dayuhan tulad ng
18:44.0
China, minimina nila yung
18:46.0
ating mga yamang mineral.
18:48.0
Okay lang sana kung minimina yan
18:50.0
para gamitin din natin sa atin.
18:52.0
Hindi.
18:54.0
Wala. Hindi
18:56.0
ginagamit ang ating yamang mineral
18:58.0
para sa ikaungunlad ng Pilipinas.
19:00.0
Mga kabunyong.
19:02.0
Sa halip, ginagamit ang
19:04.0
ating yamang mineral,
19:06.0
sinisira ang ating kalikasan
19:08.0
pero ang nanginginabang,
19:10.0
mga kabunyog, ay mga dayuhan
19:12.0
lalo ang China.
19:14.0
Mga kabunyog. O diba napakalaking
19:16.0
napakalaking ano yan?
19:18.0
Napakalaking
19:20.0
irony.
19:22.0
Ang yaman natin sa yamang
19:24.0
mineral.
19:26.0
Number two nga tayo sa nickel.
19:28.0
Number two sa nickel.
19:30.0
Number five tayo sa mineral
19:32.0
produce, pagiging mineral
19:34.0
producer sa buong mundo. Number
19:36.0
five ang Pilipinas. Ibig sabihin
19:38.0
kung ang mga yamang mineral natin
19:40.0
ay ginagamit na sa Pilipinas,
19:42.0
kung dito na
19:44.0
tinutunaw ang nickel na yan,
19:46.0
ginagamit daw yan sa paggawang
19:48.0
stainless,
19:50.0
ginagawang steel,
19:52.0
ginagawang steel, ay tayo
19:54.0
kailangan kailangan natin ng steel.
19:56.0
Kailangan kailangan natin ng steel.
19:58.0
Pero ang steel natin,
20:00.0
import pa natin galing sa ibang bansay.
20:02.0
Imported ang steel
20:04.0
natin. Pero sa paggawa
20:06.0
ng steel, kailangan ang nickel ore.
20:08.0
Nickel ore.
20:10.0
Saan galing ang nickel ore? Sa atin.
20:12.0
Ibig sabihin, dapat
20:14.0
tayo na ang nagmiminan yan,
20:16.0
gamitin na lang natin sa sariling bansa
20:18.0
natin. Diba?
20:20.0
Para sa atin ang pakinabang.
20:22.0
Anong ginagawa ng ano natin?
20:24.0
Yung mga malalaking negosyante sa Pilipinas,
20:26.0
sa halip na magtayo
20:28.0
ng mga sarili nating pagawaan
20:30.0
ng bakal. Para makagawa na rin
20:32.0
tayo ng mga sasakyan. Para makagawa
20:34.0
na tayo ng mga barko, aeroplano,
20:36.0
computer, laptops,
20:38.0
cellphones. Dapat tayo
20:40.0
mag-industrialize. Kasi
20:42.0
mayaman tayo sa minerali.
20:44.0
Tapos mayaman tayo
20:46.0
sa mga taong may kakayahan.
20:48.0
Sino ba ang gumagawa, nagtatrabaho
20:50.0
sa mga pagawaan ng
20:52.0
sasakyan sa Japan, sa Korea.
20:54.0
Yung mga pagawaan ng barko sa Korea.
20:56.0
Mga builders diyan, mga skilled workers,
20:58.0
mga Pilipino. Kahit ang mga engineers
21:00.0
na nag-susupervise ng patrabaho
21:02.0
na yan, mga Pilipino.
21:04.0
And yet ang ginagamit nilang raw materials
21:06.0
galing sa atin, dito
21:08.0
minimina sa atin.
21:10.0
Yung raw materials galing sa atin.
21:12.0
Yung mga taong gumagawa
21:14.0
niyan doon, mga overseas
21:16.0
Pilipino workers, galing din sa atin.
21:18.0
Bakit hindi na lang natin gawin sa
21:20.0
bansa natin? Yan ang malungkot.
21:22.0
Kasi naman, ang mga negosyante
21:24.0
sa atin, wala eh.
21:26.0
Hindi makabayan. Mas nakikipagsosyo
21:28.0
na lang sila sa China.
21:30.0
Sina na lang yung nagsusuply sa China
21:32.0
ng mga mineral. Di po ba?
21:34.0
O. Tapos yung mga politiko
21:36.0
namang trapo, wala.
21:38.0
Dapat sana may pera
21:40.0
naman ng Pilipinas eh. Diba?
21:42.0
O. Yung nawawala sa ano?
21:44.0
Parmali. Yung nawala sa overpriced
21:46.0
laptops. Yung mga korupsyon sa PhilHealth.
21:48.0
Yung confidential
21:50.0
and intelligence funds.
21:52.0
Yung pundo ng ELCA. Bakit
21:54.0
hindi yan ginagamit para
21:56.0
sa industrialization ng Pilipinas?
21:58.0
Para yung namimina nating mga mineral
22:00.0
dito na mismo natin tinutunaw
22:02.0
ginagawang bakal para makagawa
22:04.0
na tayo ng mga sasakyan, barko,
22:06.0
aeroplano. Pag marami tayong
22:08.0
industriya sa Pilipinas, yung
22:10.0
totoong industriya ha,
22:12.0
yung mga pagawaan ng barko, aeroplano,
22:14.0
sasakyan, makina.
22:16.0
Kung mayroon tayong ganyan, hindi na mag-aabroad
22:18.0
ang mga Pilipino eh. Alam nyo mga
22:20.0
gabonyog nakakalungkot eh.
22:22.0
Nakakalungkot talaga.
22:24.0
Kailan kaya tayo magkakaroon
22:26.0
ng gobyernong matino,
22:28.0
ng gobyernong makabayan,
22:30.0
ng gobyernong maayos.
22:32.0
Sayang ng likas na yaman natin.
22:34.0
Pinapakinabangan lang ng
22:36.0
China, pinapakalabangan
22:38.0
ng Dayuhan, at nanginginabang
22:40.0
yung mga oligarko na kasusyo nila
22:42.0
at yung mga politiko
22:44.0
ha, na
22:46.0
na yumayaman din
22:48.0
sa mga transaksyon na ganyan.
22:50.0
Di po ba mga kabonyog?
22:52.0
Ha? Oh.
22:54.0
Ay mga kabonyog,
22:56.0
iwang ko. Kailan kaya
22:58.0
mababago ang ating bayan.
23:00.0
Ang yaman-yaman ng bansa natin.
23:02.0
Ang yaman-yaman.
23:04.0
Ha?
23:06.0
Ha? Anyway,
23:08.0
sige mga kabonyog,
23:10.0
pakishare sa iba. Kinakailangang
23:12.0
makalating sa ating mga kababayan
23:14.0
ang ating mga pinag-uusapan.
23:16.0
Napaka-napaka-importante
23:18.0
na malaman ang ating mga kababayan
23:20.0
ang mga totoong issue at kaganapan
23:22.0
sa ating bayan mga kabonyog.
23:24.0
Kailangang mamulat ang ating mga kababayan
23:26.0
sa katotohanan. Dahil tanging
23:28.0
ang katotohanan ang magpapalaya
23:30.0
sa kanila. Sabi sa
23:32.0
Jan 832, and you shall know the
23:34.0
truth, and the truth shall
23:36.0
set you free. Mabuhay po tayo.
23:38.0
Itaguyod natin ang katotohanan.
23:40.0
Ipaglaban po natin
23:42.0
ang nag-iisa nating mahal na inang
23:44.0
bayan. Mabuhay mga kabonyog, mga kababayan.
24:14.0
Mabuhay mga kabonyog, mga kababayan.